Tam Cốc Bích Động: Cẩm Nang Khám Phá “Vịnh Hạ Long trên cạn” tại Ninh Bình

Tam Cốc Bích Động, tọa lạc tại huyện Hoa Lư, tỉnh Ninh Bình, là một trong những điểm đến hấp dẫn nhất của vùng đất cố đô. Được mệnh danh là “Vịnh Hạ Long trên cạn”, danh thắng này cách Hà Nội khoảng 100km về phía Nam, sở hữu vẻ đẹp non nước hữu tình với hệ thống hang động núi đá vôi hùng vĩ hòa quyện cùng phong cảnh làng quê yên bình. Nơi đây không chỉ là một phần của Quần thể danh thắng Tràng An được UNESCO công nhận, mà còn lưu giữ nhiều di tích lịch sử quan trọng như chùa Bích Động cổ kính và Hành cung Vũ Lâm của nhà Trần xưa.

Thời điểm lý tưởng nhất để ghé thăm Tam Cốc Bích Động

Theo kinh nghiệm du lịch Ninh Bình, thời gian đẹp nhất để khám phá Tam Cốc Bích Động là từ tháng 1 đến tháng 3 âm lịch. Lúc này, khí hậu tại Ninh Bình ôn hòa, dễ chịu, ít mưa, rất thuận lợi cho các hoạt động tham quan và trải nghiệm.

Ngoài ra, đây cũng là mùa diễn ra nhiều lễ hội mùa xuân sôi động tại Quần thể danh thắng Tràng An, đặc biệt là lễ hội chùa Bái Đính, mang đến cho du khách cơ hội hòa mình vào không khí văn hóa truyền thống trang nghiêm mà vẫn tràn đầy sức sống.

Đặc biệt, nếu bạn ghé thăm Tam Cốc Bích Động vào cuối tháng 5 hoặc đầu tháng 6, bạn sẽ được chiêm ngưỡng bức tranh cánh đồng lúa trổ đòng đòng rực rỡ hai bên dòng Ngô Đồng. Sự kết hợp giữa sắc xanh của mạ non và vàng ươm của lúa chín tạo nên một khung cảnh tuyệt mỹ, khiến bất cứ ai cũng phải xao xuyến.

Cánh đồng lúa chín vàng rực rỡ tại Tam Cốc với những đoàn thuyền du khách

Các phương tiện di chuyển chính đến Tam Cốc Bích Động

Tam Cốc Bích Động chỉ cách trung tâm thành phố Ninh Bình khoảng 7km, nên có nhiều lựa chọn di chuyển thuận tiện. Các phương tiện phổ biến bao gồm xe máy, xe khách và tàu hỏa.

Nếu chọn xe máy, bạn có thể đi theo lộ trình Hà Nội – QL 1A cũ – Ninh Bình. Lưu ý rẽ theo hướng đi Ninh Bình – Thanh Hóa để tránh lạc sang các tỉnh Nam Định – Thái Bình.

Đối với những du khách có nhiều thời gian hơn, tàu hỏa là một lựa chọn thú vị. Từ Hà Nội, bạn có thể đón các chuyến tàu SE1, SE3, SE5, SE7 hoặc SE19. Trong khi đó, du khách từ Sài Gòn có thể đi tuyến SE8 để về với vùng đất cố đô Ninh Bình.

Những điểm tham quan hấp dẫn tại Tam Cốc Bích Động

Quần thể Tam Cốc Bích Động không chỉ có cảnh quan thiên nhiên tuyệt đẹp mà còn ẩn chứa nhiều di tích lịch sử và văn hóa độc đáo.

Tam Cốc với quần thể ba hang động tự nhiên

Tam Cốc là hệ thống gồm ba hang động tự nhiên: hang Cả, hang Hai và hang Ba. Cả ba hang đều được kiến tạo bởi dòng sông Ngô Đồng chảy xuyên qua lòng núi. Khi tham quan Tam Cốc, du khách sẽ được trải nghiệm ngồi thuyền xuôi dòng Ngô Đồng, len lỏi qua những vách núi đá vôi, xuyên qua các hang động và ngắm nhìn những cánh đồng lúa trải dài hai bên bờ trước khi dừng chân tại cửa hang Cả. Trong suốt hành trình, bạn sẽ được nghe những câu chuyện lịch sử, truyền thuyết thú vị về vùng đất này từ các cô lái đò địa phương.

Hành trình thuyền khám phá các hang động tại Tam Cốc, du khách phải cúi thấp đầu

Đền Thái Vi – Nơi thờ phượng các vị vua, tướng lĩnh thời Trần

Vùng núi Tràng An – Tam Cốc xưa kia từng là Hành cung Vũ Lâm, nơi vua tôi nhà Trần xây dựng để củng cố lực lượng trong cuộc kháng chiến chống quân Nguyên – Mông lần thứ hai. Ngày nay, Đền Thái Vi trở thành nơi thờ tự các vị vua Trần Thái Tông, Trần Thánh Tông cùng các tướng lĩnh lừng danh như Trần Hưng Đạo, Trần Quang Khải và Hoàng hậu Trần Thị Dung. Ngôi đền mang đậm dấu ấn lịch sử, thể hiện lòng biết ơn của hậu thế đối với công lao dựng nước, giữ nước của cha ông.

Động Thiên Hương

Động Thiên Hương nằm yên bình nơi lưng chừng núi Đồng Võ, là một điểm đến được nhiều du khách yêu thích. Động có chiều cao gần 60m, dài 40m và rộng 20m, với phần vòm động tựa như một quả chuông lớn. Vì phần đỉnh động rộng, người dân địa phương còn gọi đây là Động Trời. Phía trong động hiện có miếu thờ bà Trần Thị Dung, vợ vua Lý Huệ Tông. Bà là người đã truyền dạy nghề thêu ren cho nhân dân xã Ninh Hải, và để bày tỏ lòng biết ơn, người dân đã lập miếu thờ bà.

Bích Động – Chùa Bích Động

Cách bến Tam Cốc khoảng 2km là Bích Động – một động khô nằm trên lưng chừng núi, phía trước là Xuyên Thủy Động, một động nước xuyên qua lòng núi. Tên gọi Bích Động do Tể tướng Nguyễn Khiêm (cha của đại thi hào Nguyễn Du) đặt vào năm 1773. Nơi đây từng được ưu ái phong tặng danh hiệu “Nam thiên đệ nhị động” (động đẹp thứ nhì trời Nam), chỉ sau động Hương Tích ở Hương Sơn.

Thuộc quần thể Tam Cốc Bích Động, chùa Bích Động là ngôi chùa cổ được xây dựng trên dãy núi đá vôi Trường Yên từ đầu thời Hậu Lê (năm 1428). Trong chùa hiện vẫn còn lưu giữ quả chuông lớn đúc từ thời vua Lê Thái Tổ và mộ tháp của các vị hòa thượng có công xây dựng chùa. Đến thời vua Lê Hiển Tông, chùa được trùng tu và mở rộng thành ba ngôi chùa riêng biệt: chùa Hạ, chùa Trung và chùa Thượng, trải dài trên ba tầng núi, tạo nên một kiến trúc độc đáo và linh thiêng.

Chùa Bích Động cổ kính ẩn mình giữa núi non trùng điệp, bao quanh là cây xanh

Động Tiên – Chùa Linh Cốc

Động Tiên, một phần của quần thể Tam Cốc Bích Động, là hệ thống gồm ba hang lớn với vô vàn nhũ đá mang hình thù kỳ ảo như cây tiên, cây thóc, ông tiên, cô tiên, voi, sư tử, hổ, kỳ đà, rồng, đại bàng và những đám mây ngũ sắc, kích thích trí tưởng tượng của du khách.

Chùa Linh Cốc, một ngôi chùa cổ kính khác trong Quần thể danh thắng Tràng An, được tương truyền có từ thời vua Trần Thánh Tông. Nằm yên bình trong núi chùa Móc, chùa Linh Cốc quay mặt về hướng Tây, phía trước là cánh đồng nước rộng lớn. Chùa được thiết kế theo kiến trúc ba gian truyền thống, là nơi đặt thờ tượng thánh tăng đức A Nam Đà và đức Tổ Tây (với đặc điểm mũi cao, tóc quăn, râu quai nón của người Ấn Độ). Hậu cung của chùa thờ Tam Tòa Thánh Mẫu, bao gồm Mẫu Thượng Ngàn, Mẫu Thoải và Mẫu Liễu Hạnh, thể hiện tín ngưỡng thờ Mẫu truyền thống của Việt Nam.

Cổ Viên Lầu

Cổ Viên Lầu là một điểm đến độc đáo nằm trong vùng đệm của quần thể danh thắng Tràng An. Đây là khu nhà cổ với nhiều ngôi nhà được sưu tầm chủ yếu từ Ninh Bình và các tỉnh đồng bằng Bắc Bộ. Bên trong các ngôi nhà cổ này trưng bày nhiều vật dụng sinh hoạt và nội thất cổ xưa như tràng kỷ, sập gụ, tủ chè, tái hiện không gian sống của người Việt từ thời nhà Nguyễn trở lại. Cổ Viên Lầu mang đến cho du khách một cái nhìn sâu sắc về kiến trúc và văn hóa truyền thống của làng quê Bắc Bộ.

Tam Cốc Bích Động, với sự kết hợp hài hòa giữa hệ thống hang động đá vôi, dòng sông thơ mộng và các công trình kiến trúc, di tích lịch sử tâm linh, luôn là một điểm đến hấp dẫn và được nhiều du khách ưu ái. Hãy một lần ghé thăm Ninh Bình để chìm đắm giữa cảnh sắc thiên nhiên hữu tình và khám phá những giá trị văn hóa lịch sử độc đáo nơi đây.