Du Lịch Yên Tử: Khám Phá Non Thiêng, Nơi Khởi Nguồn Thiền Phái Trúc Lâm

Núi Yên Tử, còn được mệnh danh là “Phúc địa” (Đất phúc) và “Linh địa” (Đất thiêng), từ lâu đã trở thành điểm đến tâm linh và du lịch không thể bỏ qua tại Việt Nam. Nằm trong vùng núi non hùng vĩ thuộc tỉnh Quảng Ninh, Yên Tử không chỉ là một danh thắng tuyệt đẹp mà còn là nơi lưu giữ những giá trị lịch sử, văn hóa và tư tưởng vô cùng cao quý, đặc biệt gắn liền với dòng thiền Việt Nam (chùa yên tử quảng ninh).

Non thiêng này chính là nơi dung dưỡng tinh thần, giúp con người hướng thiện, tìm về bản tâm chân thật của chính mình. Hàng ngàn năm qua, Yên Tử là nơi tu hành và thành đạo của nhiều bậc hiền lương, từ Tổ Hiền Quang thời Lý đến các vị Tam Tổ Trúc Lâm thời Trần và các vị Tổ tiếp theo, biến nơi đây thành một khu di tích quốc gia đặc biệt.

Yên Tử – Khu Rừng Quốc gia và Hệ Sinh thái Quý hiếm

Bên cạnh giá trị tâm linh, Rừng Yên Tử còn là một kho tàng sinh học quan trọng, lưu giữ nhiều nguồn gen động thực vật quý giá. Trong số 206 loài động vật có xương sống, có hơn 20 loài quý hiếm được ghi danh trong Sách đỏ Việt Nam như: Sóc bay lớn, vọoc mũi hếch, ếch gai, thằn lằn cá sấu, v.v.

Về thực vật, khu rừng này sở hữu 830 loài, trong đó có 38 loài đặc hữu quý hiếm như: Táu mật, lim xanh, lát hoa, thông tre, kim giao, v.v. Xen lẫn trong cánh rừng bạt ngàn này là những hàng tùng, cây đại, vườn cây do người xưa trồng đã hơn bảy trăm năm, cùng với rừng trúc bát ngàn và những vạt mai vàng rực rỡ, tạo nên một cảnh sắc thiên nhiên thay đổi theo bốn mùa.

Cảnh quan núi non hùng vĩ tại khu du lịch Yên Tử

Lịch Sử và Truyền Thuyết về Non Thiêng Yên Tử

Theo tục truyền, hơn hai ngàn năm trước, thầy Yên Kỳ Sinh đã chọn ngọn núi này để tu Tiên, hái lượm cây thuốc, luyện thần dược trường sinh bất lão và chữa bệnh cứu người. Sau khi mất, thầy đã hóa thành tượng đá và tên gọi “thầy Yên” dần được biến đổi thành “Yên Tử”.

Yên Tử thực sự trở nên vĩ đại và bất tử khi gắn liền với cuộc đời và sự nghiệp của Phật Hoàng Trần Nhân Tông (1258 – 1308). Ngài là vị vua anh minh, đã lãnh đạo nhân dân hai lần đánh thắng giặc Nguyên Mông. Sau khi thoái vị ở tuổi 35, Ngài đã lên Yên Tử tu khổ hạnh, từ bỏ ngai vàng cao sang để tìm về ngôi tôn quý của Nhà Phật, sáng lập ra Thiền phái Trúc Lâm.

Dấu Ấn Phật Hoàng Trần Nhân Tông và Thiền phái Trúc Lâm

Đức Điều Ngự Giác Hoàng Trần Nhân Tông đã sáng lập Thiền phái Trúc Lâm trên cơ sở tiếp thu và kế thừa tinh hoa của Phật giáo Ấn Độ và Trung Hoa, tạo ra một dòng Thiền nhập thế, mang đậm bản sắc dân tộc Việt Nam. Triết lý cốt lõi của Thiền phái Trúc Lâm chỉ ra rằng: Phật ở ngay trong Tâm mình, không cần phải cầu tìm ở bên ngoài. Đức Phật chỉ là Người Thầy Dẫn Đường, không phải thánh thần ban phước hay giáng họa.

Với quan điểm đề cao giá trị con người và lấy con người làm gốc, Thiền phái Trúc Lâm trở thành nền tảng tư tưởng và đạo đức cho một giai đoạn hoàng kim của Đại Việt thời Trần. Phật Hoàng qua đời tại am Ngọa Vân, và xá lợi của Ngài được thờ tại tháp Huệ Quang trước Chùa Hoa Yên. Du khách khi hành hương thường bắt đầu từ khu vực thấp hơn, bao gồm cả chùa trình yên tử để tỏ lòng thành kính.

Các Di tích và Giá trị Văn hóa Lịch sử

Vào thời kỳ phát triển rực rỡ, Yên Tử bao gồm cả một vùng rộng lớn với nhiều công trình Phật giáo tiêu biểu như: Long Động, Hoa Yên, Vân Tiêu, Quỳnh Lâm, Hồ Thiên, Ngọa Vân, Thanh Mai, Côn Sơn, v.v.

Ngày nay, dấu tích lịch sử văn hóa hiện tồn ở Yên Tử là hàng trăm ngôi tháp thờ xá lợi thiền sư, hàng chục nền móng chùa, am thời Trần – Lê dưới những ngôi chùa được trùng tu, phục dựng. Hàng ngàn di vật cổ như tượng, chuông, bia đá, gạch, sứ, sành… với họa tiết, hoa văn kiến trúc độc đáo, vẫn lưu lại dấu ấn vàng son của một thời đã qua. Khách thập phương còn có thể ghé thăm nhiều ngôi chùa nổi tiếng khác như chùa khải đoan trên hành trình khám phá di sản Phật giáo Việt Nam.

Du khách hành hương tại khu di tích Yên Tử

Yên Tử cũng là nơi lưu giữ những công trình mang giá trị kỷ lục thời nay: Chùa Đồng trên đỉnh núi (cao 1068m), Bảo tượng Phật Hoàng Trần Nhân Tông, Quả cầu Như Ý báo ân Phật Tổ… khiến nơi đây luôn là nguồn cảm hứng vô tận cho thi, ca, nhạc, họa.

Hàng năm, Yên Tử mở Hội Xuân và đón khách hành hương lễ Phật, du sơn thắng cảnh suốt bốn mùa. Mỗi năm, hàng triệu du khách từ khắp nơi trong nước và quốc tế tìm về, mong muốn tìm thấy sự an yên và thanh tịnh trong tâm hồn.

Tạm kết: Với những giá trị to lớn về lịch sử, văn hóa, tư tưởng và cảnh quan thiên nhiên tuyệt đẹp, Yên Tử đã và đang là điểm đến hấp dẫn, nơi hàng triệu con tim khao khát hướng về để trải nghiệm một chuyến đi tâm linh ý nghĩa, khám phá chốn thiền môn linh thiêng và tận hưởng vẻ đẹp của Non Thiêng.