Địa Tạng Phi Lai Tự Hà Nam: Chốn Thiền Viện An Yên, Đẹp Tựa Bồng Lai

Giữa lòng tỉnh Hà Nam, cách thủ đô Hà Nội không quá xa, tồn tại một ngôi cổ tự mang vẻ đẹp vừa uy nghiêm vừa thanh tịnh tuyệt đối: chùa Địa Tạng Phi Lai Tự. Được mệnh danh là chốn bồng lai tiên cảnh giữa trần gian, ngôi chùa này không chỉ là điểm đến tâm linh quan trọng mà còn là nơi lý tưởng để du khách tìm về sự an yên, rũ bỏ mọi phiền muộn của cuộc sống thường nhật. Với địa thế “tựa sơn, hướng thủy” đắc địa, cùng kiến trúc độc đáo mang đậm dấu ấn Phật giáo và lịch sử thời Lý – Trần, Địa Tạng Phi Lai Tự ngày càng thu hút những người muốn thực hiện những chuyến đi khám phá cảnh sắc Việt Nam, tìm kiếm sự tĩnh tại trong tâm hồn. Nếu bạn đang tìm kiếm một không gian thanh tịnh để tịnh tâm và chiêm ngưỡng vẻ đẹp cổ kính, linh thiêng, ngôi chùa ở thôn Ninh Trung, xã Liêm Sơn này chắc chắn là một gợi ý không thể bỏ qua trong hành trình du lịch của mình.

1. Tổng quan và Thông tin Cơ bản về Chùa Đùng Hà Nam

Chùa Địa Tạng Phi Lai Tự còn được người dân địa phương gọi bằng cái tên thân thuộc là Chùa Đùng, mang trong mình lịch sử hơn 1000 năm tuổi. Tọa lạc trên một ngọn đồi nhỏ với rừng thông xanh mát bao bọc phía sau, chùa sở hữu một không gian rộng lớn, bằng phẳng.

Thông tin cơ bản:

• Địa chỉ: Thôn Ninh Trung, xã Liêm Sơn, huyện Thanh Liêm, tỉnh Hà Nam.
• Giờ mở cửa: 06h30 – 18h30 (Tất cả các ngày trong tuần).
• Giá vé: Miễn phí.

Địa thế của chùa vô cùng đặc biệt, hai bên có dãy núi với hình dạng tả thanh long và hữu bạch hổ, tạo nên một vị thế phong thủy tuyệt đẹp, góp phần làm nên sự uy nghiêm và linh thiêng của chốn thiền môn này.

Chùa Địa Tạng Phi Lai Tự yên bình giữa rừng thông xanh mát tại Hà Nam

2. Lịch sử Hình thành và Ý nghĩa Tên gọi Địa Tạng Phi Lai Tự

Theo lịch sử ghi lại, Chùa Đùng ban đầu được xây dựng từ khoảng thế kỷ XI với quy mô hơn 100 gian. Nơi đây từng là chốn ẩn náu của vua Trần Nghệ Tông và cũng là nơi vua Tự Đức ghé thăm để cầu tự. Trải qua bao thăng trầm của thời gian, kiến trúc chùa dần bị hao mòn và mai một.

Đến tháng 12 năm 2015, Đại đức Thích Minh Quang đã tiếp nhận, tiến hành tu bổ, xây dựng lại và chính thức đổi tên thành Địa Tạng Phi Lai Tự như ngày nay.

• Ý nghĩa tên gọi: Cái tên “Địa Tạng Phi Lai Tự” mang ý nghĩa sâu sắc trong Phật giáo. “Địa Tạng Vương Bồ Tát” là vị Bồ Tát luôn nguyện ý đến hoặc có thể không bao giờ tới nơi này (ý chỉ cõi Ta Bà). Nơi hóa đất Phật là nơi Đức Địa Tạng đã không còn quay trở lại. Cái tên là một lời nhắc nhở nhẹ nhàng và sâu sắc về tinh thần cứu độ chúng sinh.

Việc giữ gìn các giá trị lịch sử và phục dựng kiến trúc cổ đã giúp ngôi chùa trở thành một di sản văn hóa, tâm linh quý giá.

3. Hướng dẫn Di chuyển đến Địa Tạng Phi Lai Tự

Chùa Địa Tạng Phi Lai Tự nằm cách Hà Nội khoảng hơn 70km, rất thích hợp cho một chuyến đi thư giãn, tịnh tâm trong ngày hoặc cuối tuần.

Phương tiện di chuyển:

• Xe cá nhân (Ô tô/Xe máy): Từ Hà Nội, bạn di chuyển theo hướng đường cao tốc Cầu Giẽ – Ninh Bình, sau đó rẽ ra ở điểm nút Phủ Lý – Hà Nam (Quốc lộ 1A). Hoặc có thể đi theo Quốc lộ 1A cũ. Thời gian di chuyển khoảng 1 – 1,5 giờ đồng hồ, đường xá khá thuận tiện.
• Xe khách: Mua vé tại Bến xe Giáp Bát hoặc Bến xe Mỹ Đình theo tuyến Hà Nội – Ninh Bình/Hà Nam. Đến Hà Nam, bạn tiếp tục thuê xe ôm hoặc taxi đi theo tuyến Thanh Phong => Thanh Lưu => Liêm Sơn để đến chùa.

Lối lên đồi thông với con đường lát đá chạy dọc rừng cây xanh mát bình yên

4. Khám phá Nét đặc sắc trong không gian thiền định

Không gian tại Địa Tạng Phi Lai Tự mang lại cảm giác thanh tịnh và an yên tuyệt đối, hài hòa giữa sơn thủy hữu tình, tựa như một bức tranh thuỷ mặc.

4.1. Sỏi trắng và 12 Vòng Tròn Nhân Duyên

Điểm đặc trưng nhất và cũng là nét độc đáo mang tính thiền định cao tại chùa chính là khu vực sân dẫn vào Tổ đường. Sân được trải toàn bộ bằng sỏi trắng tinh khôi thay vì lát gạch đỏ truyền thống.

• Ý nghĩa Thiền Định: Những viên sỏi trắng tượng trưng cho sự tinh khôi, nhắc nhở lòng người buông bỏ tạp niệm. Khi dạo bước trên sân sỏi, người ta dễ dàng tìm lại được sự thanh thoát trong tâm hồn.
• 12 Vòng Tròn: Ngay trước Tổ đường là 12 vòng tròn được vẽ trên nền sỏi, tượng trưng cho 12 Nhân Duyên trong Phật giáo. Cạnh đó có tấm biển ghi lời nhắc nhở: “Khổ hải (biển khổ) vì là biển nên xin hãy đi lên bờ,” ý muốn nhắc nhở du khách hãy bước đi trên những phiến đá mịn, đừng giẫm chân lên sỏi trắng, như một phép quán niệm về sự tỉnh thức.

12 vòng tròn được vẽ trên nền sỏi đặc trưng tại chùa Địa Tạng Phi Lai Tự

4.2. Quần thể kiến trúc tâm linh và Vườn Thiền

Bên cạnh không gian thiền định tại sân, chùa còn có nhiều khu vực độc đáo khác:

• Tượng Địa Tạng: Tượng Đức Địa Tạng được đặt trang nghiêm với các tông màu chủ đạo là nâu, vàng và trắng, toát lên vẻ phúc hậu nhưng không kém phần uy nghiêm.
• Vườn Thiền: Đây là khu vực nghỉ ngơi, thưởng trà lý tưởng. Du khách có thể ngắm nhìn phong lan, nằm võng hoặc ngồi ghế đá để tận hưởng không gian thoáng đãng, yên bình từ trên cao.
• Khu sinh hoạt: Chùa còn có các khu vực trồng rau rừng, thảo dược, và nhà trồng nấm rộng rãi, cung cấp lương thực sạch cho bữa ăn chay của tăng ni và Phật tử.

5. Đặc điểm Kiến trúc Độc đáo thời Lý – Trần

Kiến trúc của Địa Tạng Phi Lai Tự mang đậm dấu ấn lịch sử, đặc biệt là phong cách thời Lý – Trần. Nét kiến trúc hài hòa với thiên nhiên là điểm đặc sắc nhất của nơi đây.

• Hoa văn cổ: Gạch ngói tại chùa được phục dựng với nhiều loại hoa văn cổ như hoa sen, rồng, hình thần chim Garuda (biểu tượng của vũ trụ) và hình công phượng. Đặc trưng nổi bật là cánh hoa sen với mũi nhọn hất lên, điển hình của hoa văn Lý – Trần (thế kỷ XI – XIV).

• Các Tòa Điện:

  • Tòa Tam Bảo: Là tòa nhà lớn nhất, với tượng Đức Địa Tạng đặt tại trung tâm.
  • Khu vực thờ Tứ Tổ: Nơi thờ tự 42 sư tổ trụ trì chùa qua các thời kỳ.
  • Ngoài ra còn có Điện Đức Ông, Điện Đức Thánh Đạo Hiền, Điện Phật Quan Thế Âm, cùng khu nhà ở cho tăng ni và tòa giảng đường.

• Tháp Phổ Đồng: Nằm trên đỉnh Phi Lai, Tháp Phổ Đồng được xây dựng từ thời Lý – Trần và là nơi an nghỉ của 40 đời tổ sư. Tương truyền, khi mặt trời chiếu rọi, bóng tháp đổ dài từ làng Đùng đến tận làng Tháp, một cảnh tượng đầy huyền bí.

Mái ngói chùa mang đậm phong cách kiến trúc Lý Trần, hòa hợp với thiên nhiên

6. Thời điểm Lý tưởng để Viếng thăm

Du khách có thể ghé thăm chùa Địa Tạng Phi Lai Tự vào bất kỳ thời điểm nào trong năm, mỗi mùa đều mang một vẻ đẹp và ý nghĩa riêng:

• Đầu năm: Chùa được trang hoàng rực rỡ với hoa tươi mừng Tết cổ truyền, là dịp lý tưởng để du xuân và cầu an.
• Tháng 6 – Tháng 7 Âm lịch: Chùa tổ chức các khóa tu mùa hè, thu hút đông đảo Phật tử và gia đình ghi danh.
• 30/7 Âm lịch: Đại lễ Vu Lan và Lễ Vía Ngài Địa Tạng Bồ Tát được tổ chức cực kỳ long trọng, thu hút lượng lớn khách thập phương.
• Tháng 9 – Tháng 10 Âm lịch: Chùa thường tái hiện khung cảnh chợ quê với nhiều mặt hàng quen thuộc, mang lại trải nghiệm văn hóa độc đáo.
• Rằm tháng 8 (Trung thu): Đây là thời điểm tuyệt vời để thưởng ngoạn trăng tròn và tận hưởng không gian thanh bình, thoáng đãng.

7. Một số Lưu ý quan trọng khi viếng chùa

Để chuyến đi đến Địa Tạng Phi Lai Tự được trọn vẹn và tôn nghiêm, bạn nên lưu ý một số điều sau:

1. Trang phục: Mặc trang phục lịch sự, kín đáo, màu sắc nhã nhặn, ưu tiên màu lam hoặc nâu. Tránh mặc đồ quá ngắn, hở hang hoặc lòe loẹt.
2. Ăn chay tại chùa: Nếu muốn thưởng thức cơm chay tại chùa, bạn nên liên hệ trước để báo số lượng người và thời gian, giúp chùa kịp thời chuẩn bị.
3. Đi trên đá: Khi vào sân chính, hãy nhớ bước trên những phiến đá lót thay vì giẫm lên sỏi trắng, thể hiện sự tôn trọng và quán niệm về lời nhắc nhở “hãy đi lên bờ” của chốn thiền môn.
4. Leo núi/đồi thông: Đừng quên thử sức leo lên ngọn đồi thông phía sau chùa để chiêm ngưỡng toàn cảnh khu vực. Con đường này không có biển chỉ dẫn, mang ý nghĩa tự tìm lối đi riêng cho bản thân.
5. Kết hợp tham quan: Bạn có thể kết hợp chuyến đi chùa với các điểm tham quan Hà Nam lân cận như Chùa Tam Chúc, Núi Cấm – Ngũ Động Thi Sơn, hoặc tranh thủ thưởng thức đặc sản miền Bắc.

Khách hành hương nhớ bước trên những phiến đá để góp phần giữ nét trang nghiêm của Chùa

Địa Tạng Phi Lai Tự Hà Nam là nơi bạn có thể tạm gác lại những xô bồ, lo toan của cuộc sống hiện đại để tìm về sự tĩnh lặng, an yên thật sự trong tâm hồn. Khung cảnh thanh tịnh, kiến trúc cổ kính hòa quyện với triết lý Thiền sâu sắc tại đây sẽ mang đến cho bạn một trải nghiệm du lịch tâm linh khó quên.