Tết Nguyên Đán ở Trung Quốc: Khám Phá Nguồn Gốc, Phong Tục và Ẩm Thực Xuân Tiết

Trung Quốc là một đất nước rộng lớn với nền văn hóa rực rỡ và lâu đời, sở hữu vô số danh lam thắng cảnh, di tích lịch sử cùng các lễ hội truyền thống hấp dẫn. Trong đó, Tết Nguyên Đán ở Trung Quốc – hay còn gọi là Xuân Tiết (Spring Festival) – chính là dịp lễ quan trọng nhất trong năm, mang ý nghĩa sâu sắc về sự sum họp, khởi đầu mới và cầu chúc may mắn. Đây cũng là thời điểm tuyệt vời để du khách nước ngoài, đặc biệt là du khách Việt Nam, lên kế hoạch cho một chuyến đi khám phá và hòa mình vào không khí lễ hội đặc sắc này.

Mùa Xuân Tiết là cơ hội hiếm có để du khách tìm hiểu về văn hóa Trung Hoa, chiêm ngưỡng các hoạt động văn hóa truyền thống rực rỡ và trải nghiệm những nét đẹp đặc sắc của đất nước tỷ dân trong một chuyến tour du lịch trung quốc bắc kinh – thượng hải.

Tết Nguyên Đán ở Trung Quốc Có Gì Đặc Biệt?

Tết Nguyên Đán là ngày Tết quan trọng nhất của người Trung Hoa, được tính theo Âm lịch (còn gọi là Tết Âm lịch) và thường rơi vào cùng dịp mà Việt Nam cũng chào đón năm mới. Ngày lễ này còn được gọi là Xuân Tiết (春節 – Chūn Jié), đánh dấu sự kết thúc của mùa đông lạnh giá và là khởi đầu cho một mùa xuân mới tràn đầy hy vọng. Thời điểm giao mùa này được tính theo chu kỳ của Mặt Trăng, khác với cách tính của lịch phương Tây.

Tết Nguyên Đán là lễ hội kéo dài 15 ngày hàng năm ở Trung Quốc và các cộng đồng người Hoa trên khắp thế giới. Nó bắt đầu từ ngày trăng non xuất hiện, thường trong khoảng thời gian từ ngày 21 tháng 1 đến ngày 20 tháng 2 theo lịch dương, và kéo dài đến đêm trăng tròn tiếp theo (Tết Nguyên Tiêu).

Kể từ giữa những năm 1990, người dân Trung Quốc được nghỉ làm bảy ngày liên tiếp trong dịp Tết Nguyên Đán. Tuần lễ thư giãn này được gọi là “Tuần lễ vàng” (Golden Week), một thuật ngữ đôi khi được dùng để chỉ Tết Nguyên Đán nói chung, tạo điều kiện thuận lợi cho việc tour du lịch Trung Quốc, các chuyến thăm hỏi gia đình và du xuân.

Nguồn Gốc Sâu Xa Của Tết Nguyên Đán Trung Hoa

Nguồn gốc của Tết Nguyên Đán đã có từ hàng nghìn năm trước, gắn liền với thời kỳ người Trung Quốc cổ đại bắt đầu nông nghiệp. Họ tin rằng trăng mới đánh dấu sự khởi đầu của một năm mới và là thời điểm để tạo nên một sự khởi đầu mới.

Theo một truyền thuyết cổ xưa, vào một đêm trăng tròn, Nữ Oa (Nǚ Wā) đã sử dụng đất sét để tạo ra con người đầu tiên, và ngày này được coi là ngày đầu tiên của năm mới.

Dưới thời nhà Hán, Tết Nguyên Đán đã trở thành một lễ hội chính thức, được tổ chức với nhiều hoạt động bao gồm cúng tổ tiên, tặng quà và đốt pháo. Đến thời nhà Đường, lễ hội này càng trở nên phổ biến hơn với việc bổ sung các hoạt động mới như múa rồng, múa lân và du xuân. Ngày nay, Tết Nguyên Đán vẫn giữ vị trí là lễ hội quan trọng nhất trong năm của người Trung Quốc.

Truyền thuyết về Quái vật Nian

Một truyền thuyết phổ biến khác kể rằng hàng ngàn năm trước, một con quái vật tên là Nian (Niên – nghĩa là “Năm”) thường tấn công dân làng vào đầu mỗi năm mới. Quái vật này rất sợ tiếng ồn lớn, ánh sáng chói lòa và màu đỏ. Vì vậy, người dân đã sử dụng pháo nổ, pháo hoa, quần áo đỏ và đồ trang trí màu đỏ để xua đuổi con thú.

Do đó, các lễ kỷ niệm nhằm tiễn đưa năm cũ và mang lại may mắn, thịnh vượng cho năm mới thường bao gồm pháo nổ, pháo hoa, trang phục và đồ trang trí màu đỏ. Những người trẻ tuổi được người lớn tặng tiền trong các phong bì màu đỏ (lì xì).

Trong số các phong tục khác, việc dọn dẹp nhà cửa kỹ lưỡng trước Tết nhằm loại bỏ những điều xui xẻo còn sót lại là một hoạt động thiết yếu. Sự kiện cuối cùng trong dịp Tết Nguyên Đán là Tết Nguyên Tiêu (Rằm tháng Giêng), trong đó mọi người treo đèn lồng sáng rực trong đền chùa hoặc mang theo chúng trong một cuộc diễu hành đêm. Múa rồng, biểu tượng của may mắn Trung Quốc, cũng là điểm nhấn của lễ hội ở nhiều khu vực.

Những Phong Tục Truyền Thống Độc Đáo Dịp Tết Trung Quốc

Tết Nguyên Đán là lễ hội quan trọng nhất của người Trung Quốc, nơi các phong tục truyền thống độc đáo thể hiện tình yêu thương, sự đoàn kết và cầu mong một năm mới an khang, thịnh vượng.

Lì Xì (Hồng Bao)

Trong văn hóa Trung Quốc, màu đỏ tượng trưng cho may mắn và tài lộc. Vì vậy, phong bao lì xì thường được làm bằng giấy đỏ. Người ta tin rằng tiền lì xì sẽ mang lại may mắn và tài lộc cho trẻ em trong năm mới. Lì xì không chỉ là một phong tục truyền thống mà còn là cách để thể hiện tình yêu thương và sự chúc phúc của người lớn dành cho trẻ em.

Nếu có dịp du lịch Trung Quốc vào dịp lễ tết, du khách cũng có thể trải nghiệm văn hóa lì xì, đây chắc chắn sẽ là một nét văn hóa thú vị trong chuyến đi của bạn.

Treo Chữ Phúc Ngược (倒福)

Phong tục treo chữ Phúc ngược có nguồn gốc từ thời nhà Minh (khoảng thế kỷ 14). Theo truyền thuyết, có một gia đình mù chữ đã treo chữ Phúc (福 – Fú) bị ngược trên cửa nhà. Khi được hỏi lý do, họ giải thích rằng họ không biết viết đúng, nhưng chỉ biết chữ Phúc có nghĩa là “Phúc đến”. Việc treo chữ ngược (“dào” – đảo) có cách phát âm gần giống với “đáo” (到 – dào), có nghĩa là “đến” trong cụm “Phúc đáo” (Phúc đến nhà).

Trong văn hóa Trung Quốc, chữ Phúc tượng trưng cho may mắn, tài lộc và hạnh phúc. Việc treo chữ Phúc ngược thể hiện hy vọng may mắn, bình an và thịnh vượng sẽ đến trong năm mới. Chữ Phúc ngược thường được treo ở cửa chính hoặc phòng khách, làm bằng giấy đỏ. Treo chữ Phúc ở vị trí cao hơn đầu người thể hiện mong muốn may mắn sẽ đến với mọi người trong gia đình.

Du khách có thể dễ dàng bắt gặp những khung cảnh ấn tượng mang đậm chất cổ trang tại các điểm du lịch lớn, điển hình như Phượng Hoàng Cổ Trấn hay Phim trường Thượng Hải – Nơi ra đời các bộ phim cổ trang tráng lệ, nơi những phong tục truyền thống này được tái hiện sống động.

Đốt Pháo

Phong tục đốt pháo có từ hàng nghìn năm trước ở Trung Quốc. Người cổ đại tin rằng tiếng pháo sẽ xua đuổi tà ma và mang lại may mắn, đồng thời báo hiệu sự bắt đầu của năm mới.

Trong văn hóa Trung Quốc, tiếng pháo tượng trưng cho sự may mắn, thịnh vượng và hạnh phúc, thể hiện hy vọng một năm mới tốt lành. Pháo thường được đốt trong dịp Tết Nguyên Đán, đặc biệt là vào đêm Giao thừa, tại các khu vực công cộng. Khi tham gia vé xe tết hay các hoạt động du lịch tại Trung Quốc vào dịp này, du khách nên tuân thủ đúng quy định an toàn để bảo vệ bản thân và những người xung quanh.

Múa Lân

Điệu múa lân có nguồn gốc từ Trung Quốc, bắt nguồn từ niềm tin rằng lân là một loài vật linh thiêng, có khả năng xua đuổi tà ma và mang lại may mắn. Lân tượng trưng cho sự may mắn, thịnh vượng và hạnh phúc.

Điệu múa lân thường được biểu diễn bởi hai người, một người điều khiển đầu lân được làm bằng giấy hoặc vải với màu sắc sặc sỡ, và người kia điều khiển phần thân và đuôi. Các động tác múa lân thường bao gồm nhảy múa, nhào lộn và phun lửa, được biểu diễn trong các đám rước, lễ hội hoặc các sự kiện đặc biệt.

Khám Phá Ẩm Thực Truyền Thống Trong Dịp Tết Nguyên Đán

Tết Nguyên Đán là dịp quan trọng nhất trong năm, và người Trung Quốc thường chuẩn bị những món ăn truyền thống mang ý nghĩa cầu chúc cho một năm mới an khang, thịnh vượng.

Mì Trường Thọ (Chángshòu Miàn)

Mì trường thọ là một món ăn truyền thống được làm từ sợi mì rất dài. Món ăn này được coi là biểu tượng của sự trường thọ và sức khỏe dồi dào, bởi sợi mì dài tượng trưng cho cuộc sống lâu dài. Người Trung Quốc tin rằng ăn mì trường thọ sẽ giúp họ sống lâu và khỏe mạnh. Món ăn này thường được ăn vào dịp Tết Nguyên Đán để cầu mong một năm mới an khang, thịnh vượng.

Bánh Chẻo (Há Cảo/Sủi Cảo – Jiǎozi)

Bánh chẻo là một món ăn truyền thống của Trung Quốc được làm từ bột mì, nhân thịt và rau củ. Món ăn này được coi là biểu tượng của sự giàu có, sung túc. Bánh chẻo có hình dạng giống như đồng xu cổ, tượng trưng cho tài lộc dồi dào. Người Trung Quốc tin rằng ăn bánh chẻo sẽ giúp họ có một năm mới đầy tài lộc. Họ thường chuẩn bị và thưởng thức món ăn này vào dịp Tết Nguyên Đán để cầu cho một năm mới an khang, thịnh vượng.

Món Cá (Yú)

Cá là một món ăn truyền thống quan trọng, được coi là biểu tượng của sự dư dả, thịnh vượng. Trong tiếng Trung, từ “cá” (鱼) có cách phát âm gần giống với từ “dư” (余), có nghĩa là “dư thừa” hay “dư dả”.

Ý nghĩa của món cá trong văn hóa Trung Quốc:

• Dư dả: Cầu mong một năm mới dư dả, sung túc.
• Đoàn kết: Cá thường bơi lội theo đàn, tượng trưng cho sự đoàn kết và gắn bó.
• May mắn: Cá là một loài vật linh thiêng trong văn hóa Trung Quốc, mang lại may mắn trong năm mới.

Người Trung Quốc thường có phong tục để lại phần đầu cá khi ăn và không ăn hết cá trong một bữa, vì họ tin rằng điều này sẽ mang lại sự dư dả và may mắn cho gia đình trong năm mới.

Tết Nguyên Đán ở Trung Quốc là một bức tranh văn hóa đa sắc màu, phản ánh niềm tin sâu sắc vào sự may mắn, đoàn kết gia đình và hy vọng vào một tương lai tươi sáng. Với những phong tục độc đáo và ẩm thực đặc trưng, đây thực sự là một trải nghiệm du lịch khó quên. Nếu có dịp ghé thăm đất nước này vào mùa Xuân Tiết, bạn sẽ không chỉ được chiêm ngưỡng những lễ hội rực rỡ mà còn cảm nhận được sự ấm áp và ý nghĩa thiêng liêng của ngày Tết cổ truyền.

Tài liệu tham khảo

• (Nguồn: britannica)